HLADNO ORUŽJE SREDNJOVEKOVNE ZBIRKE NARODNOG MUZEJA NIŠ

Autor izložbe i kataloga je kustos arheolog Narodnog muzeja Niš Slobodan Mitić.
Saradnici na izložbi su Dušan Hadžić i Udruženje viteška svebor družina „Zmajeva griva“.

O izložbi:
Srednjovekovna zbirka je formirana tridesetih godina XX veka kada je brojala oko 190 predmeta. Nakon bombardovanja 1944. godine svedena je na pedesetak predmeta. Danas zbirku čini preko 800 predmeta, među kojima su i veoma raznovrsni primerci hladnog oružja.
U srednjovekovnoj zbirci nalazi se šesnaest kopalja, koja su na osnovu izgleda tela, tulca i drugih detalja razvrstani u pet tipova i većinom datovani u kasni srednji vek a tu su i helebarda, bojna kosa i partizana (sponton) koji se sreću od  kraja XIV veka pa do XV–XVI veka i zapadnog su porekla. Na izložbi se pored pomenutih vrsta hladnog naoružanja mogu videti i sekire, buzdovani i topuzi.  Mačevi su na izložbi zastupljeni sa tri primerka i dok je u antičkom vremenu dominirao kratki mač (gladius) u srednjem veku se razvijaju novi tipovi mačeva sa dužim sečivom. Od svih vrsta naoružanja, strele su najzastupljenije i u tipološkom smislu najraznovrsnije. Vrhovi strela koji se čuvaju u srednjovekovnoj zbirci, njih trideset osam, omogućavaju praćenje razvoja ovog tipa oružja, od ranog do poznog srednjeg veka, dok su veretoni (vrhovi strela za samostrel) datovani u razdoblje XIV-XV veka. U skladu sa razvojem napadnog, razvijalo se i zaštitno oružje. Oklop je u srednjem veku doživeo najveće promene. Pored verižnog oklopa, koji predstavlja jednu od najstarijih vrsta oklopa, dodavanjem ploča na osetljive delove, dolazimo do puno livenog oklopa koji se nadalje razvijao.
U feudalizmu je postojao visok stepen razvijenosti zanatske i primenjene umetnosti, što se naročito manifestuje na pojedinim vrstama oružja.
Predstavljeno oružje je deo kulturne baštine Niša i njegove okoline i kao takvo predstavlja i dragoceno svedočanstvo koje značajno upotpunjuje saznanja o svakodnevnom životu i događanjima na ovim prostorima u prošlosti.

Zahvaljujući scenografiji koja prati izložbu posetioci će na trenutak biti deo srednjeg veka.
Radionice tkanja i vajanja od gline namenjene deci predškolskog uzrasta i učenicima nižih razreda osnovnih škola odvijavće se svakog utorka od 17 do 19 sati u Galeriji Sinagoga. Radionice vodi kustos edukator Ivana Gruden Milentijević u saradnji sa Udruženjem „Zmajeva griva“. Prijava na mejl ivana.gruden@narodnimuzejnis.rs
Izložba i katalog finansirani su sredstvima Ministarstva kulture i informisanja Republike Srbije.